Szukaj

Bezdech u dziecka - co to jest i jak go nie przeoczyć?

Zespół, 15.03.2020
Bezdech u dziecka - co to jest i jak go nie przeoczyć?

Bezdech u niemowlaka – co to jest i jak go nie przeoczyć?

Rodzice stale martwią się o zdrowie i życie swoich dzieci. Skutecznym sposobem na radzenie sobie z tym stresem i niepopadanie w panikę jest wiedza. Świadomość ewentualnego zagrożenia, a także znajomość procedur postępowania w razie zagrożenia zdrowia lub życia dziecka, pozwala zachować spokój i reagować odpowiednio do sytuacji. Zatrzymanie oddychania u dziecka, to jeden z tych scenariuszy, które spędzają sen z powiek rodziców. W tym artykule zebraliśmy najważniejsze informacje dotyczące bezdechu, przyczyn jego występowania, a także metod, pozwalających minimalizować ryzyko bezdechu u dziecka.

Bezdech u noworodka – co to takiego?

Bezdech u niemowlaka według definicji to zatrzymanie oddechu dziecka, na co najmniej 20 sekund, lub krócej, ale z dodatkowymi objawami, takimi jak znacznie zwolnienie czynności serca – poniżej 100 uderzeń na minutę, oraz spadkiem saturacji, czyli zmniejszeniem natlenowania krwi. Częściej bezdechy pojawiają się u dzieci urodzonych przedwcześnie – poniżej 37 tygodnia ciąży. Bezdechy u wcześniaków mają z reguły większe nasilenie i związane są głównie z niedojrzałością układu oddechowego i nerwowego, jednak mogą też być inne przyczyny bezdechu. Nie każde zatrzymanie oddechu u niemowlaka to bezdech. U noworodków przerwy w oddychaniu trwające od 5 do 10 sekund są częstym, fizjologicznym zjawiskiem, które z reguły nie świadczy o niczym niepokojącym. Aby odróżnić fizjologiczny krótki bezdech u niemowląt od bezdechu zagrażającego zdrowiu a nawet życiu, należy poznać mechanizmy wywołujące zatrzymanie oddechu, a także poznać przyczyny, jakie mogą prowadzić do bezdechu.

Mechanizmy zatrzymania oddechu u niemowlaka

Wyróżniamy trzy podstawowe mechanizmy zatrzymania oddechu u noworodka:

  • obturacyjny – powodowany przez niedrożność dróg oddechowych, przy jednoczesnej prawidłowej pracy ośrodka oddechowego w mózgu
  • centralny – powodowany przez nieprawidłową pracę ośrodka oddechowego w mózgu
  • mieszany – pojawia się, kiedy zatrzymanie pracy ośrodka oddechowego w mózgu, zostało poprzedzone niedrożnością dróg oddechowych.

Najczęściej bezdechy u noworodka wywołuje mechanizm centralny, nieco rzadziej mieszany.

Bezdech u dziecka — przyczyny

Jak już wcześniej wspominano, najczęściej przyczyną bezdechów u noworodka jest niedojrzałość układu oddechowego oraz nerwowego. Niezupełne wykształcenie się mechanizmów, które regulują rytm oddychania, jest charakterystyczne dla dzieci urodzonych przed 37 tygodniem ciąży, to tak zwane bezdechy wcześniaków. Kiedy diagnozujemy bezdech u noworodka, przyczyny mogą być też związane z:

  • niedotlenieniem okołoporodowym,
  • niewłaściwą temperaturą otoczenia,
  • zakażeniami,
  • chorobami metabolicznymi,
  • martwiczym załapaniem jelit,
  • krwawieniem wewnątrzczaszkowym,
  • podawaniem noworodkowi leków, wpływających na ograniczenie czynności ośrodka oddechowego w mózgu.

Bezdech senny u dzieci – objawy

Rodzice noworodków często martwią się o bezdech senny u dzieci, jak rozpoznać, jak reagować, co zrobić, żeby pomóc własnemu dziecku? O bezdechu mówimy, wtedy kiedy zatrzymują się ruchy oddechowe.

Bezdech u dziecka jak wygląda i jak go rozpoznać? 

Bezdech senny u niemowlaka daje mniej lub bardziej widoczne objawy, dlatego to tak ważne, aby obserwować własne dziecko i w porę reagować. Objawy, które jednoznacznie wskazują na występowanie bezdechu u niemowlęcia to:

  • brak poruszania się klatki piersiowej
  • brak dźwięku nabierania oraz wypuszczania powietrza
  • bradykardia – zwolnienie akcji serca
  • spadek saturacji – zmniejszenie natlenowania krwi
  • zmiana zabarwienia skóry – sinica

U noworodków urodzonych w terminie, bezdechy mogą pojawić się w ciągu kilku pierwszych dni życia. Z kolei u wcześniaków, u których stosowane jest wspomaganie oddychania, nie odnotowuje się bezdechów, ze względu na obecność respiratora, regulującego oddech dziecka. Dopiero po odłączeniu wspomagania oddychania, może dojść do epizodów bezdechu, najczęściej odnotowywane są one w ciągu pierwszego tygodnia po odłączeniu respiratora.

Bezdech senny u rocznego dziecka, bezdech u starszaka – jak rozpoznać?

Nie zawsze jednak rodzicom udaje się jednoznacznie stwierdzić występowanie bezdechów u dziecka, zwłaszcza starszego, u którego wcześniej nie pojawiał się tego typu problem. Istnieje jednak szereg objawów, na podstawie których lekarz może stwierdzić, że dziecko cierpi na obturacyjny bezdech senny. Są to:

  • wysiłek podczas oddychania w czasie snu
  • chrapanie nawykowe
  • spanie z nadmiernie odchyloną głowa
  • spanie w pozycji siedzącej
  • moczenie nocne
  • bóle głowy po przebudzeniu
  • sinica
  • problemy w nauce
  • problemy z koncentracją
  • nadpobudliwość

ponadto, na występowanie obturacyjnego bezdechu nocnego mogą też wskazywać objawy fizykalne takie jak:

  • przerost migdałków podniebiennych
  • nadwaga
  • niedowaga
  • podniebienie w wysokim sklepieniu
  • nadciśnienie
  • nieodpowiedni przyrost masy ciała
  • cofnięcie żuchwy
  • hipoplazja
  • twarz adenoidalna.

Na podstawie wywiadu oraz badania przedmiotowego, lekarz może zdiagnozować u dziecka obturacyjny bezdech senny, a następnie prowadzić dalszą diagnostykę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Bezdech u niemowlaka – co robić?

Każdy rodzic powinien posiadać chociażby minimalną wiedzę o udzielaniu pierwszej pomocy. W sytuacji, gdy dochodzi do bezdechu dziecka, niezwłocznie należy podjąć kroki, w celu udzielenia mu pierwszej pomocy, w przeciwnym razie może dojść do poważnego uszczerbku na zdrowiu, a nawet zgonu.

Bezdech dziecka jak reagować?

Pierwszym krokiem, gdy zaobserwujemy bezdech u niemowlaka, powinna być próba pobudzenia dziecka do reakcji. Możemy spróbować delikatnie dmuchnąć w buzię dziecka, połaskotać je po stopach lub brzuszku. Kiedy te działania nie przynoszą rezultatu, należy przechylić maleństwo głową w dół i mocno poklepać po plecach, powodem bezdechu może być bowiem niedrożność dróg oddechowych dziecka. Jeżeli drogi oddechowe są drożne, a dziecko nie reaguje na nasze działania, należy niezwłocznie wezwać pogotowie, a także równocześnie rozpocząć akcję reanimacyjną.

Reanimacja niemowlaka – co robić?

Konieczność reanimacji własnego dziecka to koszmar senny większości rodziców, aby w razie konieczności zachować zimną krew i podjąć efektywne działanie, warto wiedzieć, jak powinna wyglądać akcja reanimacyjna niemowlaka, u którego wystąpił bezdech. Przedstawiamy w kilku krokach instrukcję jak wykonać reanimację niemowlaka.

1. Niemowlę kładziemy na plecach

2. Wykonujemy 5 wdechów ratowniczych

3. Zaczynamy uciskać klatkę piersiową dziecka opuszkami dwóch palców. Uciski powinny być zlokalizowane w dolnej części mostka.

4. Wykonujemy 15 uciśnięć na 2 wdechy ratownicze

5. Reanimacje kontynuujemy aż do przyjazdu karetki lub do powrotu czynności oddechowej niemowlaka.

Bezdech afektywny u dziecka – co to takiego?

Oprócz wspomnianych wcześniej bezdechów związanych z niedorozwojem układu nerwowego powiększonymi migdałkami czy budową anatomiczną, u dzieci do drugiego roku życia możemy spotkać się jeszcze z jednym rodzajem bezdechu – bezdechem afektywnym. Pojawia się on w ciągu dnia, zwykle pod wpływem bardzo silnych emocji, takich jak rozdrażnienie, histeryczny płacz, strach czy zdenerwowanie.

Bezdech afektywny u dzieci – przyczyny

Afektywny bezdech przy płaczu u dziecka spowodowany jest zatrzymaniem powietrza w buzi. Rozemocjonowane dziecko prawdopodobnie bezwładnie wstrzymuje oddech, co może prowadzić do zasinienia na twarzy, a nawet do drgawek i omdlenia. Najlepszym sposobem na bezdech u dziecka podczas płaczu jest stymulacja dotykowa, prowadząca do uspokojenia i wyciszenia maluszka. Jak najszybciej trzeba spróbować ukoić emocje niemowlaka, usunąć źródło silnych wrażeń i zadbać o to, aby maluch mógł powrócić do swobodnego oddechu. Jeżeli do bezdechu afektywnego dochodzi raczej sporadycznie, powinniśmy zadać o to, żeby nie narażać dziecka na stresujące sytuację. Jeśli jednak powtarzają się one regularnie, należy skonsultować to z neurologiem, aby wykluczyć padaczkę lub inne schorzenia ośrodkowego układu nerwowego.

Bezdech senny u noworodka – jak zapobiegać?

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia bezdechu sennego u noworodka, warto pamiętać o kilku ważnych kwestiach. Najważniejsze z nich to:

  • twardy materac do spania, obleczony dobrze przylegającym prześcieradłem;
  • usunięcie zbędnych akcesoriów z łóżeczka, które mogą utrudnić oddychanie dziecka;
  • unikanie okrywania dziecka kołderkami, czy kocykami, które może sobie ono nasunąć na twarz, utrudniając tym samym oddychanie;
  • układanie dziecka do snu na plecach;
  • nieprzegrzewanie pokoju, w którym śpi niemowlę – optymalna temperatura to 18-21 stopni Celsjusza;
  • kontrolowanie stanu zdrowia dziecka, nawet zwykły katar, może być powodem niedrożności dróg oddechowych i doprowadzić do bezdechu.

Oprócz tych podstawowych zasad, o których każdy rodzic powinien pamiętać, istnieją też wspomagające metody minimalizowania ryzyka wystąpienia bezdechu u dziecka, za pomocą nowoczesnych urządzeń monitorujących parametry życiowe.

Monitorowanie oddechu i innych parametrów życiowych niemowlaka

Monitory oddechu to nowoczesne urządzenia, które wspierają kontrolowanie oddechu dziecka zwłaszcza w nocy, kiedy rodzice śpią i nie są w stanie obserwować czynności oddechowych maleństwa. Kiedy dziecko przestaje oddychać na dłużej niż kilkanaście sekund, monitor uruchamia alarm, dzięki któremu rodzice mogą szybko zareagować. Innym urządzeniem, dającym jeszcze więcej spokoju i bezpieczeństwa jest nowoczesna inteligentna opaska, monitorująca 3 najważniejsze parametry życiowe niemowlaka – puls, temperaturę i saturację. Jak wcześniej wspomniano, podczas bezdechu u dziecka dochodzi do zwolnienia akcji serca, a także do spadku saturacji – czyli natlenowania krwi. Inteligentna opaska połączona z aplikacją w urządzeniu mobilnym, regularnie kontroluje stan zdrowia dziecka i w przypadku zaburzenia któregokolwiek z parametrów, wysyła informacje na aplikację. 

Jest to rozwiązanie, które pozwala rodzicom na szybką reakcję na niebezpieczne dla zdrowia i życia dziecka sytuacje, takie jak:

  • bezdech
  • zespół nagłej śmieci łóżeczkowej (SIDS)
  • groźna infekcja górnych dróg oddechowych, która często, zwłaszcza u najmłodszych dzieci, postępują bardzo dynamicznie i może mieć poważnej konsekwencje

Inteligentna opaska monitorująca parametry życiowe świetnie sprawdzi się zwłaszcza u wcześniaków, a także w przypadku powtarzających się bezdechów u dziecka.


Photo by Irina Murza on Unsplash

Koszyk

Twój koszyk jest pusty

Wybierz pierwszy produkt